Powrót

Suplementacja witaminy d przed ciążą, w jej trakcie oraz po

Każda przyszła mama zdaje sobie sprawę z tego, jak ważna jest suplementacja niezbędnych składników odżywczych, nie tylko w trakcie trwania ciąży, ale również przed zapłodnieniem. W skład preparatów przeznaczonych dla kobiet starających się o dziecko wchodzą przede wszystkim kwas foliowy, jod i żelazo. Niewiele natomiast mówi się o korzyściach płynących z suplementacji witaminy D, której niedobory stwierdza się u większości z nas, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym. Co jeszcze warto wiedzieć? [1][4]

 

Co warto wiedzieć na temat witaminy D?

Synteza witaminy D jest złożonym procesem. Zachodzi ona w obrębie wątroby, nerek, a ostatni etap w skórze – pod wpływem promieniowania ultrafioletowego. Dlatego też możemy spotkać się z określeniem, że jest ona „witaminą słońca”. W okresie wiosenno-letnim aż 90% naszego zapotrzebowania pokrywa własna produkcja. Niestety, ze względu na położenie geograficznie  Polski i zmniejszoną ekspozycję na światło słoneczne zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, u większości z nas stwierdza się niedobory witaminy D nawet przez cały rok! Należy więc je uzupełniać. Tylko jak to zrobić? [2][3][4]

Gdzie szukać witaminy D?

Ze względu na to, że jest to witamina rozpuszczalna w tłuszczach, jej podstawowymi źródłami pokarmowymi są: tran i mięso ryb, takich jak łosoś, dorsz, ale także tuńczyk czy makrela. Ponadto na półkach sklepowych możemy znaleźć coraz więcej produktów wzbogacanych witaminą D, takich jak np. margaryny. [1][2][3]

Na co wpływa witamina D?

Witamina D wpływa przede wszystkim na funkcjonowanie układu szkieletowego. Zwiększa wchłanianie wapnia i fosforu w jelitach, co wspiera mineralizację kości. Dodatkowo zmniejsza wydzielanie produkowanego przez przytarczyce parathormonu, odpowiedzialnego za zwiększenie stężenia wapnia w surowicy krwi kosztem jego zawartości w kościach. [1][2][4]

Rola witaminy D w procesach odpornościowych organizmu jest dopiero poznawana, aczkolwiek już wiadomo, że jej suplementacja zmniejsza ryzyko zachorowania i łagodzi przebieg większości chorób autoimmunologicznych. [2][4]

W okresie ciąży, jak i podczas karmienia piersią, istnieje silna zależność pomiędzy stężeniem witaminy D w surowicy krwi matki i dziecka. Jeśli u ciężarnej lub karmiącej stwierdzi się  jej niedobory, występują one również u maleństwa. Stwarza to ryzyko zaburzeń mineralizacji kości zarówno u matki, jak i u dziecka. Młodej mamie będzie groził przyspieszony rozwój osteoporozy, a maleństwu nawet  krzywica! [1][2][4]

Jak suplementować witaminę D przed, w trakcie i po ciąży?

Najpoważniejsze niedobory witaminy D stwierdza się w naszej szerokości geograficznej w okresie jesienno-zimowym. Jak już wspomniano, można spróbować je uzupełniać poprzez zastosowanie odpowiedniej diety, bogatej przede wszystkim w tłuszcze rybne i żółtka jaj, ale w większości przypadków takie postępowanie okazuje się niewystarczająco skuteczne, dlatego niezbędne jest przyjmowanie suplementów diety lub leków zawierających witaminę D. Znajdziemy w nich tzw. cholekalcyferol, czyli witaminę D3 – jedną z postaci witaminy D. Jest to taka sama forma, która zostaje zsyntezowana w obrębie skóry pod wpływem słońca. [1][2][3][4]

Każda dorosła osoba, a więc również kobiety planujące ciążę, powinna przyjmować między 800 a 2000 IU/dobę witaminy D, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym. Dawkę tę powinno się zwiększyć do nawet 4000 IU/dobę w przypadku osób otyłych, u których dochodzi do magazynowania witaminy w tkance tłuszczowej. Po zajściu w ciążę, a już na pewno od drugiego trymestru, należy przyjmować 1500 do 2000 IU witaminy D na dobę. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że większość złożonych preparatów dla ciężarnych nie zawiera aż takiej dawki substancji, dlatego niezbędne może okazać się przyjmowanie dodatkowego środka. Po porodzie należy wrócić do dawki przeznaczonej dla każdego dorosłego, a noworodkom i niemowlętom, niezależnie od sposobu karmienia, zaleca się początkowo przyjmowanie 400, a następnie 600 IU/dobę witaminy D. [1][2][3]

 

[1] Pod red. Bręborowicz G.H., Położnictwo i ginekologia, tom 1, wyd. PZWL, Warszawa 2015, s: 78-79

[2] https://ciaza.mp.pl/przebiegciazy/61928,suplementacja-witaminy-d-u-kobiet-w-ciazy – data dostępu: 30.03.2018

[3] https://diabetologia.mp.pl/wytyczne/92799,wytyczne-suplementacji-witaminy-d-skrot-aktualnych-zalecen – data dostępu: 30.03.2018

[4] Hollis B.W., Wagner C.L., New insights into the vitamin D requirements during pregnancy., Bone Res. 2017 Aug 29;5:17030