Powrót

Kwas foliowy – dlaczego jest ważny dla kobiet w ciąży?

kwas foliowa

Wśród witamin i minerałów, które zaleca się kobietom w ciąży znajduje się kwas foliowy. Należy on do witamin z grupy B (1). Kwas foliowy jest odpowiedzialny za syntezę wybranych aminokwasów i kwasów nukleinowych, co przyczynia się do prawidłowego rozwoju organizmu człowieka. Niedobór kwasu foliowego może powodować miażdżycę, niedokrwistość, choroby neurodegeneracyjne i powstanie niektórych nowotworów (2). W przypadku kobiet ciężarnych kwas foliowy ma kardynalne znaczenie w zapobieganiu powstawania wad cewy nerwowej.

Kwas foliowy działanie

Właściwe odżywianie w ciąży jest niezwykle ważne. Dużo uwagi poświęca się suplementacji kwasu foliowego – zwłaszcza w drugim i trzecim trymestrze ciąży (3). U kobiet niedobór kwasu foliowego w ciąży może być przyczyną niedokrwistości megaloblastycznej, co jest bezpośrednią przyczyną zwolnienia procesu syntezy DNA i pojawienia się we krwi płodu niedojrzałych erytrocytów (4). Kwas foliowy nie jest produkowany w organizmie człowieka, więc niezwykle ważne jest dostarczenie go w odpowiednich ilościach w pożywieniu.

Kwas foliowy w ciąży – skutki niedoboru

Najważniejszą cechą tego kwasu jest to, że wpływa na prawidłowy rozwój i funkcjonowanie komórek układu krwiotwórczego i nerwowego oraz tkanek płodu (5). Zażywanie kwasu foliowego w ciąży zmniejsza ryzyko występowania cewy nerwowej – jego zażywanie w pierwszych dwunastu miesiącach jest konieczne. Z cewy nerwowej kształtuje się w późniejszych etapach życia płodu mózg oraz rdzeń kręgowy (7). Wady cewy moczowej powstają w pierwszych czterech tygodniach od momentu zapłodnienia (6). Dzieci kobiet, które w okresie ciąży nie przyjmowały odpowiedniej dawki kwasu foliowego mogą cierpieć na bezmózgowie, bezczaszkowie, przepuklinę mózgową oraz różnego rodzaju deformacje kręgosłupa, na przykład: rozszczep kręgosłupa, przepuklinę oponową lub oponowo-rdzeniową (5). Wady te prowadzą do trwałego kalectwa, upośledzenia umysłowego, a nawet śmierci dziecka w pierwszych dniach życia (7). Jak wskazują badania, w Polsce zachorowalność na wymienione odmiany cewy nerwowej wynosi 2-3 przypadków na 1000 urodzeń (5). Niedobór kwasu foliowego w ciąży może prowadzić do niedorozwoju łożyska (5), do poronienia lub komplikacji ciążowych oraz niskiej masy urodzeniowej noworodka (7).

Ile kwasu foliowego w ciąży?

Dla kobiet w ciąży zalecana dawka kwasu foliowego wynosi 400 mikrogramów dziennie. Uwzględniając jednak fakt, że nie jest on składnikiem, który nasz organizm jest w stanie samodzielnie wytworzyć, należy go dostarczać poprzez zewnętrzną suplementację. Można go przyjmować w postaci jednoskładnikowego preparatu lub w preparatach wielowitaminowych (6). Doskonałym produktem pokrywającym dzienne zapotrzebowanie na kwas foliowy jest Mama Dha, w składzie którego, obok innych potrzebnych składników i minerałów, znajduje się dokładnie dzienna porcja tego składnika. Na korzyść suplementów diety przemawia również fakt, że przyswajalność syntetycznego kwasu foliowego jest wyższa niż w przypadku naturalnych źródeł jego występowania – 1 mg syntetycznego kwasu jest równy 2 mg kwasu foliowego zawartego w produktach spożywczych (6). Większa dawka kwasu foliowego zalecana jest jedynie kobietom, które już urodziły dziecko z wadą cewy nerwowej (6).

Kwas foliowy a ciąża – gdzie można go znaleźć?

Naturalnie kwas foliowy występuje w wątrobie, drożdżach, jajach, serach surowych warzywach zielonych oraz strączkowych (bobie, groszku zielonym), burakach, pomidorach, owocach cytrusowych, orzechach, ziarnach słonecznika i zbożach (2). W czasie przyjmowania kwasu foliowego należy również pamiętać, że duża jego część jest tracona w czasie transportu produktów żywnościowych, ich obróbce. Kwas foliowy jest on wrażliwy na czynniki zewnętrzne, jak na przykład promieniowanie UV, zmiany pH oraz temperaturę (2). Warto więc wzbogacać swoją dietę o suplementy diety zawierające kwas foliowy, jak na przykład Mama Dha, który jest dedykowany przyszłym mamom i ich pociechom.

 

  1. Bieżanowska-Kopeć R, Liszka P, Surma-Zadora M. et al. Wpływ procesu technologicznego na zawartość kwasu foliowego w pieczywie. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość. 2010;1(68):20-29
  2. Czyżewska-Majchrzak Ł, Paradowska P. Skutki niedoboru i ryzyko suplementacji folianów w diecie. Nowiny Lekarskie. 2010;79(6):457-463
  3. Poręba R, Drews K, Karowicz-Bilińska A. et al. Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie suplementacji witamin i mikroelementów podczas ciąży. Ginekologia Polska. 2011;82:550-553
  4. Karowicz-Bilińska A, Nowak-Markwitz E, Opala T. et al. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie stosowania witamin i mikroelementów u kobiet planujących ciążę, ciężarnych i karmiących. Ginekologia Polska. 2014;85(5):395-399
  5. Kapka-Skrzypczak L, Niedźwiecka J, Skrzypczak M. et al. Kwas foliowy – skutki niedoboru i zasadność suplementacji. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowi. 2012;18(1):65-69
  6. Bacz A. Suplementacja kwasu foliowego u kobiet w ciąży. http://ciaza.mp.pl/przebiegciazy/63113,suplementacja-kwasu-foliowego-u-kobiet-w-ciazy Data dostępu: 12.03.2017
  7. Cieślik A, Kościej A. Kwas foliowy – występowanie i znaczenie. Problemy Higieny i Epidemiologii. 2012;93(1):1-7