Powrót

Poród przedwczesny – czynniki ryzyka

poród przedwczesny

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia, co roku w wyniku przedwczesnego porodu na świat przychodzi około 15 mln dzieci. Stanowi to od 5 do 18% wszystkich porodów na świecie (1). Poród przedwczesny, mimo postępu w dziedzinie ginekologii i położnictwa, nadal jest wyzwaniem dla specjalistów, ponieważ nie istnieją skuteczne metody jego rozpoznania (4). Jakie czynniki wpływają na występowanie porodów przedwczesnych? (1).

Co to jest poród przedwczesny?

Oczekiwanie na narodziny dziecka to czas niezwykły dla każdej kobiety. Zdarzyć się jednak mogą pewne powikłania, które mogą stanowić zagrożenie dla życia matki i dziecka. Jednym z nich jest przedwczesny poród – to jedna z najczęstszych form powikłań występujących w przebiegu ciąży (2). Jak podaje Światowa Organizacja Zdrowia za poród przedwczesny uznaje się zakończenie ciąży w okresie od 22. do 37. tygodnia ciąży. Dzieci urodzone w tak szeroki przedziale czasowym mają różne szanse przeżycia – im krócej dziecko znajdowało się w łonie matki, tym szanse te spadają (3).

Można wyróżnić trzy rodzaje porodu przedwczesnego (3):

  • zagrażający poród przedwczesny – jest to wczesna faza porodu przedwczesnego, którą można zatrzymać; charakteryzuje się ona wieloma objawami;
  • poród przedwczesny w toku – zaawansowana faza porodu przedwczesnego, jest trudna do zatrzymania;
  • poród przedwczesny dokonany – to zakończenie ciąży.

Co może wywołać przedwczesny poród?

Każde zagrożenie dla matki i dziecka jest ogromnym stresem. Warto jednak poznać najczęstsze przyczyny przedwczesnego porodu. Na przedwczesne zakończenie ciąży wpływ ma bardzo wiele czynników, ale badania dowiodły, że istnieją cztery główne mechanizmy, które mogą doprowadzić do zakończenia ciąży przed terminem (3), a są to:

  • stres,
  • zakażenie i stan zapalny,
  • krwawienie wewnątrzmaciczne,
  • nadmierne rozciągnięcie macicy.

Jak się okazuje, w większości przypadków trudno jest ustalić dokładną przyczynę porodu przedwczesnego. Najczęstszymi wskazaniami dla zakończenia ciąży są: stan przedrzucawkowy, oddzielenie się łożyska, ograniczenie wewnątrzmacicznego wzrostu płodu, a także niedotlenienie płodu. Te przyczyny stanowią wskazanie dla 87% wszystkich przypadków wcześniejszego medycznego zakończenia ciąży (4).

Jak wskazują niektóre badania czynnikiem ryzyka, który podwyższa występowanie porodów przedwczesnych może być również zbyt młody wiek matki, rasa, a także używki stosowane w ciąży (5).

Jakie jeszcze przyczyny przedwczesnego porodu?

Do innych czynników wywołujących poród przedwczesny zaliczyć można: samoistną przedwczesną czynność porodową, przedwczesne pęknięcie błon płodowych, ciążę bliźniacza, wadę wrodzoną macicy, niewydolność ciśnieniowo-szyjkowa, nadciśnienie w ciąży, łożysko przodujące i narządowe choroby matki (3). Zagrożenie przedwczesnym porodem wynikać może również z przebytych wcześniej poronień i porodów przedwczesnych, a także odstępu między kolejnymi ciążami, zapłodnienie pozaustrojowe, palenie papierosów lub picie alkoholu w czasie trwania ciąży, cukrzyca, stresującej pracy, urazów, niedowagi lub nadwagi, wieku ojca powyżej 45. roku życia nieprawidłowe odżywianie się (4). Ważne jest więc, by dostarczać matce i dziecku odpowiednich składników odżywczych – najlepiej posiłkować się suplementami diety dla ciężarnych, na przykład produktem Mama dha, który zawiera wszystkie najważniejsze witaminy i mikroelementy.

Poród przedwczesny – jak rozpoznać?

Istnieje kilka metod, które mogą służyć przewidywaniu i zapobieganiu przedwczesnym porodom. Najważniejsza jest ocena ryzyka porodu przedwczesnego, badanie szyjki macicy, ocena czynności skurczowych macicy, badanie macicy, łożyska i błon płodowych oraz identyfikacja markerów biochemicznych (3). Diagnoza porodu przedwczesnego dokonywana jest w warunkach szpitalnych i opiera się na analizie regularności skurczów macicy. Niestety wczesne wykrycie porodu przedwczesnego nie jest proste, ponieważ objawy występują w postaci nieznacznie nasilonej i mogą być właściwe również dla ciąży o prawidłowym przebiegu (4).

 

  1. Milanowska-Koloch K. Niewydolność cieśniowo-szyjkowa: diagnostyka i leczenie. Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego i Narodowego Instytutu Leków w Warszawie. 2014;4:374-380
  2. Czajkowski K. Diagnostyka porodu przedwczesnego. Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia. 2009;2(3):165-168
  3. Czajka R. Standardy postępowania w przedwczesnym zakończeniu ciąży. Nowa Medycyna. 2004;1
  4. Bacz A. Poród przedwczesny. Dostęp online: http://ciaza.mp.pl/porod/75436,porod-przedwczesny Data dostępu: 15.03.2017
  5. Gałązka I, Mynarska K, Majchrzak M. Diagnostyka i terapia porodu przedwczesnego. Zdrowie i Dobrostan. 2015;1:91-101