Przedciążowa wizyta u ginekologa – jak przebiega i czemu się ją zaleca?

Świadomość społeczna wzrosła na tyle, że coraz rzadziej spotyka się pacjentki, które były konsultowane ginekologicznie jedynie podczas porodów. Większość przyszłych mam doskonale zdaje sobie sprawę z konieczności regularnych wizyt u lekarza w czasie ciąży, aby upewnić się, że wszystko przebiega prawidłowo. Mniejszy jest natomiast odsetek kobiet, które zdają sobie sprawę z tego, jak ważna jest wizyta u ginekologa w okresie przedkoncepcyjnym, czyli jeszcze przed zapłodnieniem. Jak przebiega taka konsultacja? Po co się ją zaleca? [1][2]

 

Dokładny wywiad

Podczas wizyty przedciążowej ginekolog często jeszcze raz zbiera dokładny wywiad – nawet z dobrze sobie znaną pacjentką. Ma to na celu wyszukanie ewentualnych czynników ryzyka, które mogłyby wikłać przebieg ciąży. Bardzo istotne jest pytanie o choroby przewlekłe pacjentki i zażywane przez nią na stałe leki. Niektóre środki są silnie toksyczne dla rozwijającego się płodu i wymagają zmiany na bezpieczniejsze jeszcze przed zajściem w ciążę. Są to na przykład doustne leki przeciwcukrzycowe, przeciwpadaczkowe czy rozrzedzające krew. Istotne jest także pytanie o przebyte szczepienia. W okresie ciąży nie zaleca się szczepień żywymi szczepionkami, więc okres przedkoncepcyjny jest ostatnim momentem na doszczepienie przyszłej mamy, np. przeciwko różyczce, która jest bardzo niebezpieczna dla rozwijającego się płodu. [1][2][3]

Istotne jest ponadto zebranie dokładnego wywiadu rodzinnego w kierunku występowania przypadków poronień, porodów przedwczesnych, wewnątrzmacicznych obumarć płodów czy urodzeń dzieci z wadami wrodzonymi. Warto więc przed wizytą dokładnie popytać najbliższych o takie nieprawidłowości. [1][2][3]

Jeśli ginekolog nie zna naszej przeszłości ginekologiczno-położniczej, przeprowadza również dokładny wywiad. Niezwykle istotne są takie zagadnienia jak regularność cykli miesiączkowych, stosowane dotychczas formy antykoncepcji, jak i przebieg poprzednich ciąż oraz porodów. [1][2]

Badanie ginekologiczne

Kolejnym etapem wizyty przedkoncepcyjnej jest badanie ginekologiczne ręczne i za pomocą dopochwowej sondy ultrasonograficznej. Jego celem jest wykluczenie wszelkich nieprawidłowości, które mogłyby wpływać na rozwój płodu. Jeśli w badaniu lekarz stwierdzi obecność polipów, mięśniaków czy innych zmian, zalecane jest ich usunięcie jeszcze przed zajściem w ciążę. Ich tkanki różnie reagują na zmiany hormonalne w czasie ciąży i może dochodzić do ich powiększania, co z kolei skutkuje wzrostem ryzyka poronienia czy porodu przedwczesnego. [1][2]

Jeśli pacjentka nie miała w ciągu ostatnich 6 miesięcy wykonywanego badania cytologicznego, zaleca się jego przeprowadzenie. Pamiętajmy, że to rak szyjki macicy jest najczęściej stwierdzanym nowotworem narządów rodnych w okresie ciąży. [1]

Wielu ginekologów przeprowadza też badania palpacyjne gruczołów piersiowych i czasem także badanie USG sutków, aby upewnić się, że w ich strukturze nie ma nieprawidłowości. [1]

Zalecenia i wyjaśnienie wątpliwości

Na wizycie przedciążowej lekarz może wydać szereg zaleceń, które nie tylko zwiększają szansę na zapłodnienie, ale również na prawidłowy przebieg ciąży. Pacjentkom pracującym w stresujących warunkach zaleca się ograniczenie aktywności zawodowej. [1][2]

Ginekolog zaleca dodatkowo wykonanie podstawowych badań laboratoryjnych, takich jak morfologia krwi czy ogólne badanie moczu, aby ocenić stan zdrowia przyszłej mamy. Kolejnym zaleceniem jest wizyta u stomatologa. Ważne jest, aby konieczne leczenie przeprowadzone było przed ciążą, kiedy dentysta ma możliwość zastosowania znieczulenia. Pamiętajmy, że wymioty (występujące często w pierwszym trymestrze ciąży) wpływają negatywnie na stan szkliwa. [1][2][3]

Suplementacja przyszłej mamy

Ginekolog podczas wizyty przedciążowej może uświadomić mamie konieczność włączenia suplementacji niektórych składników. Kwas foliowy powinno się przyjmować już na co najmniej miesiąc przed planowanym zapłodnieniem i przez pierwsze 3 miesiące ciąży. Pozwala to zminimalizować ryzyko powstania wad cewy nerwowej u płodu, takich jak rozszczep kręgosłupa czy przepuklina lędźwiowa. Niezwykle ważna jest także suplementacja witaminy D, która oprócz wpływu na procesy odpornościowe organizmu, zapewnia przyspieszenie rozwoju płuc płodu, co polepsza rokowanie na przykład w przypadku wystąpienia porodu przedwczesnego. [1][2][4]

Wizyta przedciążowa u ginekologa to również czas, kiedy przyszła mama może zadać lekarzowi każde nurtujące ją pytanie i rozwiać wszelkie wątpliwości dotyczące zapłodnienia, przebiegu ciąży i porodu. [1][2]

 

[1] Pod red. Bręborowicz G.H., Położnictwo i ginekologia, tom 1, wyd. PZWL, Warszawa 2015, s: 63-71

[2] https://ciaza.mp.pl/poczecie/61877,przygotowanie-do-ciazy – data dostępu: 13.03.2018

[3] Annaduari K. et al., Preconception care: A pragmatic approach for planned pregnancy, J Res Med Sci. 2017;22:26

[4] Genuis SJ et al., Preconception Care: A New Standard of Care within Maternal Health Services, Biomed Res Int. 2016;2016:6150976

Suplement diety
GRUPA ADAMED - w skład której wchodzi Adamed sp. z o.o., to polska firma biotechnologiczno-farmaceutyczna, która została utworzona od podstaw na bazie polskiej myśli naukowej i własnych patentów, jest producentem ponad 250 produktów nowej generacji, oferowanych zarówno polskim jak i zagranicznym pacjentom z 60 krajów świata.