Kalendarz życia płodowego – rozwój płodu krok po kroku

16/03/2021


Koniec okresu embrionalnego i początek płodowego przypada na 11. tydzień ciąży i trwa aż do porodu. To czas, w którym najważniejsze narządy już są wykształcone. Mózg Twojego maluszka jest teraz w fazie intensywnego rozwoju – co minutę powstaje niemal 250 tysięcy neuronów. Czy wiesz, że od początku ciąży do tego czasu z jednej malutkiej komórki rozwinęło się niemal miliard nowych komórek i ponad 4 tysiące struktur anatomicznych1,2,3? Właśnie takie fascynujące informacje o rozwoju płodu przynosi Ci kalendarz ciąży.

Życie płodowe: od 11. do 16. tygodnia ciąży

W 11. tygodniu ciąży właściwie wszystkie zawiązki narządów płodu są rozwinięte – od tej chwili będą się już tylko doskonalić. Dziecko ma palce u rąk, które potrafią chwytać; na opuszkach pojawiają się linie papilarne, powstają zalążki paznokci. Twój maluszek mierzy ok. 40 milimetrów; może poruszać główką, otwierać usta, a nawet… wzdychać. To czas, kiedy różnicują się narządy płciowe – moment, od którego da się już poznać, czy urodzisz chłopca, czy dziewczynkę1.

W 12. tygodniu ciąży płód szybko przybiera na wadze, jelita dopasowują się do brzuszka, organizm produkuje mocz, wykształcają się paznokcie i linie papilarne. Twoje maleństwo potrafi ziewać, często ssie kciuk i mierzy 60–65 milimetrów1.

Między 13. a 16. tygodniem ciąży waga płodu zwiększa się z 25 do 100 gramów; jego długość wzrasta z 7 do 12 centymetrów. To czas intensywnego rozwoju płodu: tworzenia się strun głosowych i zalążków zębowych. Dziecko ma już żebra, a jego mocz jest wydalany z organizmu do płynu owodniowego. Trzustka zaczyna funkcjonować i wytwarzać insulinę; pracuje też tarczyca (wydziela hormony). Ciało pokrywa delikatny meszek (tzw. lanugo), który działa ochronnie na skórę. U maluszka rozwijają się oczy, uszy, na łukach brwiowych rosną włoski. Jego główka stanowi już tylko trzecią część długości ciała. Zwiększa się objętość płynu owodniowego. Płód uczy się oddychać. To czas, kiedy lekarz, na podstawie badania USG, jest w stanie określić płeć dziecka2.

Jak rozwija się płód od 17. do 28. tygodnia ciąży?

Od 17. do 20. tygodnia ciąży powstają neurony, dzięki którym dziecko będzie mogło rozpoznawać zapach, smak, dotyk, a także światło i dźwięk. W jelitach pojawia się smółka, rozwijają się płuca i osłonka mielinowa na nerwach. Maluch staje się bardzo ruchliwy, potrafi reagować na dźwięk, a jego masa wynosi 300 gramów. Możesz już odczuć jego ruchy. Jeśli Twoje dziecko jest dziewczynką, w jej jajnikach wykształciło się 6 milionów prymitywnych komórek jajowych. U noworodka ich liczba zmniejszy się do jednego miliona – ten „kapitał” będzie musiał wystarczyć na całe życie2.

Między 21. a 24. tygodniem ciąży płód odróżnia światło od ciemności, intensywnie rozwija się jego mózg, rusza produkcja leukocytów. Powstają kubki smakowe i gruczoły potowe, a w płucach tworzy się surfaktant, dzięki któremu maluszek będzie oddychał po urodzeniu. Dziecko mierzy teraz ok. 30 centymetrów2.

Od 25. do 28. tygodnia ciąży płód zaczyna reagować na światło i coraz lepiej słyszy. W jego mózgu zachodzą istotne zmiany (m.in. proces fałdowania kory mózgowej) i zaczyna kształtować się pamięć. Maluszek waży 1200 gramów, mierzy 38 centymetrów i ma coraz większe szanse przeżyć poza Twoim łonem (ok. 85 procent w 27.–28. tygodniu ciąży)2.

Kalendarz życia płodowego: od 29. tygodnia ciąży do porodu

Między 29. a 32. tygodniem ciąży płód bardzo szybko przybiera na wadze (waży do 1850 gramów) i wydłuża się o 3 centymetry. Dziecko staje się mniej ruchliwe, jego skóra przybiera kolor różowawy, a szpik kostny produkuje erytrocyty. Od 33. do 36. tygodnia ciąży płyn owodniowy osiąga najwyższą objętość (800 ml). Maluszek w okresie czuwania ma otwarte oczy, w czasie snu – zamknięte; waży 2800 gramów, mierzy 47 centymetrów. Prawdopodobnie niedługo obróci się główką w dół i w ten sposób przygotuje do porodu2.

Między 37. a 40. tygodniem ciąży u płodu zwiększa się ilość tkanki tłuszczowej, płuca wzmagają produkcję surfaktantu, a przez łożysko przenika bardzo dużo przeciwciał IgG, wytworzonych przez Twój układ immunologiczny. Według uniwersalnego kalendarza ciąży dziecko w tym czasie coraz mniej się rusza, ale możesz odczuwać, że częściej doskwiera mu czkawka. Doskonale rozpoznaje Twój głos, rozróżnia język, w którym się do niego zwracasz. Skurcze Braxtona-Hicksa stają się coraz silniejsze i niebawem zmienią się w skurcze porodowe. Tuż przed rozwiązaniem maluszek waży ok. 3500 gramów i mierzy 51 centymetrów2.

Ciąża to wyjątkowy okres, w którym powinnaś szczególnie o siebie dbać. Nie pozwól nikomu palić w Twoim towarzystwie, pamiętaj o regularnych kontrolach ginekologicznych i ściśle stosuj się do zaleceń lekarskich. Przyszłym mamom często lekarz zaleca  uzupełnianie diety suplementami zawierającymi niezbędne składniki   dla kobiet w ciąży. Warto zwrócić uwagę na preparaty złożone, jak np. MamaDHA Premium +, który zawiera m.in. kwas foliowy, witaminę D3 i jod 4.

Ciąża – początek wszystkiego

Okres prenatalny to 40 tygodni, w czasie których z dwóch mikroskopijnych komórek kształtuje się człowiek – 3,5-kilogramowy noworodek. Co ciekawe, w tym okresie rozwijają się nie tylko układy narządowe i układ nerwowy, ale też struktura osobowości i podstawy świadomości3.


 
Opracowano na podstawie:

1. A. Bacz, Przebieg ciąży: pierwsze 12 tygodni, http://ciaza.mp.pl/przebiegciazy/63088,pierwsze-12-tygodni-ciazy  (dostęp: 01.03.2020).

2. A. Bacz, Przebieg ciąży: od 13. do 40. tygodnia, http://ciaza.mp.pl/przebiegciazy/63089,przebieg-ciazy-od-13-do-40-tygodnia  (dostęp: 01.03.2020).

3. Ż. Golańska, Prenatalny okres życia człowieka, http://ciaza.mp.pl/przebiegciazy/77813,prenatalny-okres-zycia-czlowieka (dostęp: 01.03.2020).

4. Mama DHA (preparat złożony) – kapsułki, https://bazalekow.mp.pl/lek/89247,Mama-DHA-kapsulki (dostęp: 01.03.2020).

 

Powrót do listy artykułów