Przedwczesny poród – jak rozpoznać?

1/03/2021


Przedwczesny poród jest powikłaniem, które bardzo często występuje w czasie ciąży. Na jego wystąpienie wpływa bardzo wiele czynników – od fizycznych uwarunkowań matki aż po środowisko zewnętrzne, w jakim żyje, oraz sposób, w jaki o siebie dba. WHO podaje, że co roku od 5 do 18% wszystkich porodów na świecie stanowią porody przedwczesne1. Warto dowiedzieć się, jakie są objawy ryzyka porodu przedwczesnego.

Przedwczesny poród – czym jest?

Porodem przedwczesnym będziemy nazywać zakończenie ciąży między 22. a 37. tygodniem. Podkreśla się również, że w zależności od tego, jak długo dziecko znajduje się w łonie matki, rosną lub maleją szanse na jego przeżycie2

W zależności od stopnia zaawansowania wyróżnia się trzy postacie porodu przedwczesnego, które charakteryzują się różnymi obajwami2 zagrażający poród przedwczesny, poród przedwczesny w toku, poród przedwczesny dokonany.

Pamiętać należy, że ryzyko porodu przedwczesnego jest w stanie stwierdzić lekarz na podstawie występujących oznak. Jego wczesne wykrycie może sprawiać trudności, ponieważ objawy, które występują, nie są nasilone i mogą być właściwe dla ciąży przebiegającej prawidłowo3.

Prócz regularnego badania się u lekarza-ginekologa ważne jest również kontrolowanie stanu swojego ciała przez same ciężarne kobiety. Pierwszymi objawami przedwczesnego porodu mogą być bóle w podbrzuszu oraz krzyżu, bóle przypominające bóle menstruacyjne, zwiększenie wydzieliny pochwowej oraz odczuwanie ciężkości macicy2. Gdy kobietę w ciąży zaniepokoją wymienione symptomy, powinna udać się do lekarza, który na podstawie wywiadu położniczego, badania klinicznego i dodatkowych badań biofizycznych, biochemicznych lub bakteriologicznych może dokonać oceny ryzyka porodu przedwczesnego i podjąć decyzję o dalszym leczeniu4.

Objawy przedwczesnego porodu zagrażającego

Zagrażający poród przedwczesny jest bardzo wczesną fazą porodu przed terminem. Współczesna medycyna jest w stanie go zahamować. Do objawów porodu przedwczesnego zagrażającego zalicza się występowanie od 4 do 7 skurczów na godzinę, stan szyjki macicy poniżej 10 punktów w skali Bishopa, rozwarcie szyjki macicy poniżej 3 cm oraz skrócenie szyjki macicy poniżej 60%. Diagnozę o przedwczesnym porodzie zagrażającym można potwierdzić poprzez wykonanie wywiadu oraz odpowiedniego badania ginekologicznego za pomocą wziernika, badania palpacyjnego szyjki macicy, USG oraz kardiograficznej rejestracji skurczów macicy2.

Do przyczyn zagrażającego porodu przedwczesnego można zaliczyć m.in.: niewydolność szyjki macicy, czynności skurczowe macicy, niedotlenienie płodu, nadmierne rozciągnięcie macicy, zakażenie dróg rodnych, nieprawidłowości anatomiczne macicy, wysiłek fizyczny, a nawet stres4.

Jak rozpoznać przedwczesny poród w toku?

Poród przedwczesny w toku to zaawansowana faza porodu przed terminem. Niestety jest trudny do zahamowania. Najbardziej charakterystycznymi objawami porodu przedwczesnego w toku są skurcze macicy i powiększające się rozwarcie szyjki macicy. Do kryteriów rozpoznania zalicza się 8 i więcej skurczów macicy na godzinę, stan szyjki macicy powyżej 10 punktów w skali Bishopa, rozwarcie szyjki macicy powyżej 3 cm, które powiększa się, oraz skrócenie szyjki macicy 80%. Skurcze macicy w porodzie przedwczesnym w toku mogą być objawem wtórnym, charakterystycznym dla niewydolności cieśniowo-szyjkowej, przy której nie występują nasilające się skurcze macicy. Najbardziej pewnym kryterium rozpoznania tego rodzaju porodu jest pękniecie błon płodowych. Takim pewnym kryterium może być również krwawienie, które jest spowodowane przez łożysko przodujące lub przedwczesne odklejenie się łożyska – są to sytuacje, gdy wymagane jest dokonanie cesarskiego cięcia2.


 
Opracowano na podstawie:

1.    K. Milanowska-Koloch, Niewydolność cieśniowo-szyjkowa: diagnostyka i leczenie, „Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego i Narodowego Instytutu Leków w Warszawie” 2014, 4, s. 374–380.

2.    R. Czajka, Standardy postępowania w przedwczesnym zakończeniu ciąży, „Nowa Medycyna” 2004, 1.

3.    A. Bacz, Poród przedwczesny, http://ciaza.mp.pl/porod/75436,porod-przedwczesny  (dostęp: 10.03.2021).

4.    K. Czajkowski, Diagnostyka porodu przedwczesnego, „Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia” 2009, 2(3), s. 165–168.

Powrót do listy artykułów