Suplementacja witaminy D przed ciążą, w jej trakcie oraz po niej

27/03/2021


Każda przyszła mama zdaje sobie sprawę z tego, jak ważna jest suplementacja niezbędnych składników odżywczych, nie tylko w trakcie ciąży, ale również przed zapłodnieniem. W skład preparatów przeznaczonych dla kobiet starających się o dziecko najczęściej wchodzą kwas foliowy, jod i żelazo. Relatywnie niewiele natomiast mówi się o korzyściach płynących z suplementacji witaminy D, której niedobory stwierdza się u większości z nas, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym. Co jeszcze warto wiedzieć1,2?

Co warto wiedzieć na temat witaminy D?

Witamina D jest dostarczania do naszego organizmu w niektórych produktach spożywczych. Głównie jest jednak syntetyzowana w skórze pod wpływem promieni słonecznych, a następnie metabolizowana w obrębie wątroby i nerek. Dlatego też możemy spotkać się z określeniem, że jest ona „witaminą słońca”. W okresie wiosenno-letnim aż 90% naszego zapotrzebowania pokrywa własna produkcja. Niestety, ze względu na położenie geograficzne Polski i zmniejszoną ekspozycję na światło słoneczne, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, u większości z nas stwierdza się niedobory witaminy D nawet przez cały rok! Należy więc je uzupełniać. Tylko jak to zrobić2,3,4?

Gdzie szukać witaminy D?

Nie liczmy tylko na słońce. Odpowiednia dieta w ciąży również wpływa na stężenie witaminy D w organizmie. Ze względu na to, że jest to witamina rozpuszczalna w tłuszczach, jej podstawowymi źródłami pokarmowymi są tran i mięso ryb, takich jak łosoś, dorsz, ale także tuńczyk czy makrela. Występuje również w żółtku jaj i wątrobie. Ponadto na półkach sklepowych możemy znaleźć coraz więcej produktów wzbogacanych witaminą D, takich jak margaryny1,2,3.

Na co wpływa witamina D?

Witamina D wpływa przede wszystkim na utrzymanie zdrowych kości. Pomaga w prawidłowym wchłanianiu wapnia i fosforu oraz w utrzymaniu prawidłowego poziomu wapnia we krwi.

Jak suplementować witaminę D przed ciążą, w jej trakcie i po niej?

W badaniach epidemiologicznych wykazano niedobór witaminy D u 18–84% ciężarnych kobiet. Jak już wspomniano, ten brak można uzupełniać poprzez zastosowanie odpowiedniej diety, bogatej przede wszystkim w tłuszcze rybne i żółtka jaj.  

Każda dorosła osoba, a więc również każda kobieta planująca ciążę, powinna przyjmować między 800 a 2000 IU witaminy D na dobę, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym. Dawkę tę można zwiększyć do nawet 4000 IU na dobę w przypadku osób otyłych, u których dochodzi do magazynowania witaminy w tkance tłuszczowej. Po zajściu w ciążę, a już na pewno od drugiego jej trymestru, dawka witaminy D, jaką należy przyjmować, wynosi od 1500 do 2000 IU na dobę. Po porodzie należy wrócić do dawki przeznaczonej dla każdego dorosłego, a noworodkom i niemowlętom, niezależnie od sposobu karmienia, zaleca się początkowo podawanie 400, a następnie 600 IU witaminy D na dobę1,2,3.

Dwie formy witaminy D

Na opakowaniach suplementów lub leków zapewne znajdziesz informację o tym, że zawierają one witaminę D3. Cóż to takiego jest? Otóż jest to tak naprawdę jedna z form witaminy D – tzw. cholekalcyferol. Witamina D3 (cholekalcyferol) jest wytwarzana w skórze (pod wpływem światła słonecznego); znajduje się też w tłustych rybach morskich, a także żółtku jajek i wątrobie2.

Drugą formą jest witamina D2 – tzw. ergokalcyferol, który występuje w niektórych roślinach i jest czasami dodawany do produktów spożywczych, jak również suplementów diety2.

Dlatego przed zakupem zawsze warto sprawdzić na etykiecie, jaką formę witaminy D zawiera ten produkt.

 

Opracowano na podstawie:

1. G.H. Bręborowicz (red.), Położnictwo i ginekologia, tom 1, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020, s. 76–80

2. https://ciaza.mp.pl/przebiegciazy/61928,suplementacja-witaminy-d-u-kobiet-w-ciazy  (dostęp: 03.11.2020)

3. https://diabetologia.mp.pl/wytyczne/92799,wytyczne-suplementacji-witaminy-d-skrot-aktualnych-zalecen  (dostęp: 03.11.2020)

4. B.W. Hollis, C.L. Wagner, New insights into the vitamin D requirements during pregnancy, „Bone Research” 2017;5:17030

 

Powrót do listy artykułów