8. tydzień ciąży – objawy, rozwój płodu, USG

8/09/2021


Każdy tydzień ciąży pokazuje, jak niezwykły jest ludzki organizm. Skomplikowane procesy prowadzące do wykształcenia wszystkich narządów postępują wraz z każdym kolejnym dniem i tygodniem. W tym czasie również ciało kobiety przystosowuje się do nowej sytuacji. Sprawdź, co dzieje się z ciałem kobiety w ósmym tygodniu ciąży, a także jakie zmiany zachodzą w rozwoju płodu .

W artykule znajdziesz informacje na następujące tematy:

Zmiany zachodzące w organizmie kobiety

Gospodarka hormonalna

Na początku ósmego tygodnia ciąży rozpoczyna się zwiększenie wydzielania reniny. Ten wzrost jest stopniowy i postępuje aż do trzydziestego czwartego tygodnia ciąży. Sama renina obkurcza naczynia krwionośne i tym samym zwiększa ciśnienie, jednak w pierwszym trymestrze przewaga czynników rozszerzających naczynia prowadzi do obniżenia ciśnienia tętniczego krwi[1]. Objawem tego może być nadmierne zmęczenie czy senność.

Hormon wzrostu, dotychczas produkowany przez przysadkę mózgową, zaczyna być także produkowany przez łożysko. W kolejnych tygodniach stanie się ono głównym „producentem” tego hormonu. Zmienia się także wydzielanie hormonów steroidowych nadnerczy. Od ósmego tygodnia ciąży widoczny jest wzrost aldosteronu w osoczu[2]. Hormon ten reguluje gospodarkę sodowo-potasową i tym samym również ma wpływ na ciśnienie krwi.

Układ sercowo-naczyniowy i płciowy

Ósmy tydzień ciąży to czas, kiedy dochodzi do zmian w obrębie macicy. Ulega ona powiększeniu, a jej trzon się rozpulchnia. Średnica macicy wówczas to około 8 centymetrów i można ją porównać wielkością do gęsiego jaja[3]. Większość kobiet zauważa u siebie powiększający się obwód pasa, wynikający nie tylko z powiększenia – wciąż małej – macicy, lecz także z obrzęku okolicznych tkanek oraz wzdęć wywołanych uciskiem macicy na jelita.

Niewątpliwie ciąża to wyzwanie dla całego organizmu kobiety, ale przede wszystkim dla układu sercowo-naczyniowego. To właśnie on odpowiada za transport tlenu i składników odżywczych do komórek, a w trakcie ciąży w pewnym sensie musi wykonywać podwójną pracę. Od szóstego do ósmego tygodnia ciąży widoczny jest wzrost objętości krążącej krwi. Ten wzrost jest elementem przystosowywania się do zwiększonej objętości macicy, gruczołów sutkowych, nerek, mięśni i obwodowego układu naczyniowego.

To wszystko ma swój konkretny cel: ułatwia matczyno-płodową wymianę tlenu i substancji odżywczych oraz metabolitów. Dodatkowo obniża ryzyko nadmiernej utraty krwi podczas porodu (zwiększa jej zapas). Objętość wyrzutowa serca, która pozwala na efektywne pompowanie krwi na obwód, w pierwszym trymestrze jest większa o 30–40% w stosunku do objętości u kobiet nieciężarnych[2].

Gospodarka energetyczna i składniki mineralne

Ósmy tydzień ciąży to wciąż pierwszy trymestr. Zwiększone zapotrzebowanie na jod obserwowane jest właśnie już od pierwszego trymestru i wynosi około 200–220 mikrogramów na dobę[4,5]. To bardzo ważny mikroelement. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wskazuje, że dawka suplementacyjna jodu powinna wynosić 200–500 mikrogramów na dobę[6]. Górny tolerowany poziom spożycia to 600 mikrogramów[5], dlatego należy weryfikować dawki obecne w suplementach, zwłaszcza gdy na co dzień stosujemy sól jodowaną. Jeden z preparatów dostępnych na rynku, MamaDHA Premium+, w zalecanej dawce zawiera 200 mikrogramów jodu, więc mieści się w zakresie wskazywanym przez rekomendacje.

Wiele kobiet zastanawia się, jak nie przytyć w ciąży. Trzeba jednak zacząć od tego, że zwiększenie masy ciała jest zupełnie naturalne – z tygodnia na tydzień rośnie sama masa płodu, a dodatkowo zwiększa się między innymi ilość płynów ustrojowych. Warto jednak stosować zasadę jedzenia dla dwojga, a nie za dwoje. Obecne zalecenia dotyczące zwiększenia kalorii mówią o tym, żeby w pierwszym trymestrze dodawać zaledwie 85 kilokalorii na dobę[5]. To mniej więcej tyle, ile ma średnie jabłko.

8. tydzień ciąży - rozwój płodu

Na tym etapie mówimy jeszcze o okresie zarodkowym (embrionalnym), który rozpoczął się w czwartym tygodniu ciąży i trwa aż do końca dziesiątego. Do końca ósmego tygodnia od zapłodnienia mówimy o okresie organogenezy – niezwykle ważnym w rozwoju człowieka, ponieważ właśnie wówczas jest on niezwykle wrażliwy na działanie teratogenów, czyli czynników ze środowiska zewnętrznego (na przykład leków, alkoholu). Narażenie na nie może prowadzić do różnego typu wad wrodzonych i nieprawidłowości w rozwoju ciąży. W ósmym tygodniu ciąży płód jest szczególnie narażony między innymi na uszkodzenia narządu słuchu, kończyn dolnych, struktur jamy ustnej i ust oraz narządów płciowych[7]. Właśnie dlatego tak ważne jest, aby kwestię przyjmowania różnych leków czy preparatów konsultować z lekarzem.

U płodów męskich od około ósmego tygodnia komórki Leydiga są zdolne do wytwarzania testosteronu. W tym czasie także ze sznurów jądrowych powstają jądra. To również w ósmym tygodniu rozwoju twarzoczaszka zarodka jest w pełni ukształtowana i zaczyna już powoli przypominać twarz noworodka[7], co można zaobserwować w trakcie badania USG. Między siódmym a ósmym tygodniem ciąży rozwija się także ośrodek odpowiedzialny za prawidłowe napięcie mięśniowe. Znajduje się on w korze oraz ośrodkach podkorowych. Jednocześnie w trakcie USG odbywającego się w ósmym tygodniu jest szansa na to, by zaobserwować pojedyncze szarpnięcia czy odchylenia głowy, choć sam ośrodek odpowiedzialny za koordynację ruchów płodu dojrzewa około dziewiątego tygodnia[8].

Na podstawie

  1. Z. Celewicz, M. Ziętek, Zmiany ogólnoustrojowe zachodzące w przebiegu ciąży [w:] G.H. Bręborowicz (red.), Położnictwo. Tom 1. Fizjologia ciąży, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2012, s. 87–88, 91.
  2. A. Szpera-Goździewicz, Zmiany ustrojowe w przebiegu ciąży [w:] G.H. Bręborowicz (red.), Położnictwo, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020, wydanie III, t. 1, s. 51–52, 60–61.
  3. P. Sieroszewski, Zmiany w narządzie rodnym, gruczole sutkowym i skórze zachodzące w przebiegu ciąży [w:] G.H. Bręborowicz (red.), Położnictwo. Tom 1. Fizjologia ciąży, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2012, s. 83.
  4. A. Dobrowolska i wsp., Żywienie w okresie ciąży i połogu [w:] G.H. Bręborowicz (red.), Położnictwo, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020, wydanie III, t. 1, s. 77.
  5. Zasady żywienia kobiet ciężarnych [w:] D. Szostak-Węgierek (red.), Żywienie w czasie ciąży i karmienia piersią, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2021, s. 30.
  6. M. Dworacka, Farmakoterapia w okresie ciąży [w:] G.H. Bręborowicz (red.), Położnictwo, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020, wydanie III, t. 1, s. 258.
  7. A. Roztocka-Kuc, Płód i popłód [w:] G.H. Bręborowicz (red.), Położnictwo, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020, wydanie III, t. 1, s. 13, 15.
  8. A.K. Bręborowicz i wsp., Ocena aktywności ruchowej płodu [w:] G.H. Bręborowicz (red.), Położnictwo, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020, wydanie III, t. 1, s. 605.
Powrót do listy artykułów